Vadeli işlem ve opsiyon borsalarının en önemli fonksiyonu etkin risk yönetimi ve geleceğe
yönelik fiyat keşfidir.
Vadeli Piyasalar...
İleri bir tarihte, teslimatı/nakit uzlaşması yapılması için üzerinde anlaşılan bir fiyattan
herhangi bir malın veya finansal aracın bugünden alım satımının yapıldığı piyasalardır.
VOB'ta Hangi Sözleşmeler Alınıp Satılıyor?
Ülkemizde reel sektörün ve finansal piyasaların ihtiyaç duyduğu emtiaya ve finansal ürünlere dayalı
sözleşmelerin kote edilmesi hedeflenmiştir.
Hisse Senedi Endeksi
İMKB 100 ve 30 Endeksi
Döviz
Dolar/TL, Euro/TL
Faiz
365 ve 91 günlük Devlet İç Borçlanma Senetleri
Gösterge Devlet İç Borçlanma Senetleri
Emtia
Pamuk, Buğday, Altın
İşlem Saatleri
Saat 09:15-17:35 arasında “normal seans” adı verilen tek bir seans düzenlenir. Normal seans fiyat ve zaman önceliğine dayanılarak
sürekli müzayede esasıyla işlemlerin gerçekleştirildiği seanstır. Normal seansın son 10 dakikası “kapanış aralığı” olarak adlandırılır.
Normal seans bittikten sonra uzlaşma fiyatlarının ilan edilmesiyle birlikte kapanış fiyatından emirler de sistem tarafından eşleştirilir.
Normal seans bittikten sonra eşleştirilen bu emirler normal seans işlemlerine dahil edilir.
Seans Saatleri
09:15 - 17:35
:
Normal Seans
17:45'ten itibaren
:
Teminat Tamamlama Çağrıları
(T Günü) 17:45 - (T+1 Günü) 14:30 arasında
:
Takas süresi
Vadeli İşlem Piyasalarının Avantajları
- Spot piyasa portföyünü riskten korumak için alınması gereken kısa pozisyon maliyeti vadeli piyasalarda
spota oranla daha düşüktür.
- Piyasalarda genel olarak fiyat oluşum mekanizmasının daha etkin çalışmasını sağlar.
Vadeli piyasalar, alternatif yatırım imkanı demektir, bu nedenle mevcut piyasalara vadeli
piyasaların da eklenmesi durumunda hem paranın piyasalardaki dolaşım hızı artar, hem de
piyasaya gelen bilgiler fiyatlara daha hızlı yansır.
- Vadeli piyasalarda işlem maliyetleri, benzer şekilde çeşitlendirilmiş bir döviz portföyünün
spot piyasadaki işlem maliyetlerine göre daha düşüktür.
- Vadeli döviz işlemleri piyasaları, spot piyasalardan daha likit olup, spot piyasada da likiditeyi
yükseltir. Gelecekte oluşabilecek olumsuz fiyat hareketlerine karşı korunma imkanı olan piyasalarda,
spot piyasada işlem gören mal, döviz veya kıymetlere olan yatırımcı ilgisi de doğal olarak artar.
Likiditasyonun ölçülmesinde sözleşme devir hızı baz alınır.
- Piyasa bilgisi olan, ancak sermayesi az olduğu için yeterince pozisyon alamayan veya kredili
alım satım yapmak zorunda kalan yatırımcılara da küçük miktarda paralarla büyük pozisyonlar alma ve
kaldıraç etkisi yardımıyla yüksek kazanç elde etme imkanı verir. Kaldıraç oranı, başlangıç teminat
oranının tersi alınarak bulunur.
- Vadeli işlem sözleşmeleri portföy yöneticilerine, portföy çeşitlendirmesi ve dolayısıyla da riskin
yayılması açısından değişik seçenekler sunar.
- Vadeli işlem sözleşmesi, uzun vadede piyasada etkinliğin tesis edilmesi ve piyasadaki fiyat
dalgalanmalarının belli bir seviyeye çekilmesine yardımcı olur.
Vadeli İşlem Piyasalarını Kimler Kullanır?
Riskten korunmak isteyenler (hedgers)
Spekülatörler
Arbitrajcılar
- Döviz piyasasında futures işlemleri ile iki türlü hedging yapmak mümkündür. Bunlardan birincisi, firma
ve kişilerin işlem riskini hedge etmesi, diğeri de ithalatçı ve ihracatçıların gelecekteki bir tarihte
alım veya satım taahhütlerinden dolayı yapılacak olan teslimatlar nedeniyle karşılaştıkları kur riskini
hedge etmesidir. Bu yatırımcılar, spot piyasalarda fiyatların yükselmesinden korunmak için vadeli
işlem sözleşmesine alıcı (uzun taraf), düşmesinden korunmak için de vadeli işlem sözleşmesine satıcı
(kısa taraf) olarak girerler.
- Vadeli işlem piyasalarının önemli aktörlerinden biri de spekülatörlerdir. Bu kişilerin alım-satım
işleminde bulunmaları, piyasanın likiditesini ve işlem hacmini arttırır. Spekülatörlerin risk almak
konusundaki isteklilikleri diğer piyasa katılımcılarına taşıdıkları riski spekülatörlere devrederek
riskten korunma imkanı sağlar.
- Arbitrajcılar ise piyasalar arasındaki fiyat dengesizliklerinden yararlanmayı amaçlayan kişilerdir.
Dolayısıyla bu kişiler piyasaların birbirleriyle uyumlu ve dengeli hareket etmesini ve gerçekçi fiyat
oluşumunu sağlar.
Vadeli İşlemler (Futures) Piyasalarında Nasıl Pozisyon Alınır?
- Vadeli işlem sözleşmesinde uzun veya kısa pozisyon alınmak istendiğinde, öncellikle bu işlemin
karşılığında belli bir tutarda teminat yatırılması gereklidir. Bu teminat, pozisyon açılırken
yatırıldığı için, başlangıç teminatı” olarak isimlendirilir.
- Vadeli işlem sözleşmesine ilişkin alım veya satım emri gerçekleştiğinde, vadeli işlem
sözleşmesine alıcı veya satıcı taraf olunur.
- Vadeli işlem sözleşmesini alan kişiye “uzun pozisyon sahibi” veya “uzun taraf”, satan kişiye ise
“kısa pozisyon sahibi” veya “kısa taraf” denir.
- Vadeli işlem emri piyasada gerçekleştiğinde, gerçekleşen işlemin fiyatı sahip olunan
pozisyonun anlaşma fiyatı olur.
Vadeli İşlem Fiyatını Etkileyen Temel Faktörler
Vadeli işlem sözleşmesinin fiyatı temel olarak:
- Spot piyasa fiyatı,
- Faiz oranı,
- Vadeye kalan gün sayısındaki değişimden etkilenmektedir.
VOB'ta işlem gören sözleşmeler
Döviz Vadeli İşlem Sözleşmeleri
VOB'ta işlem gören iki tip döviz vadeli işlem sözleşmesi vardır. Bunlar:
- ABD Dolarına dayalı vadeli işlem sözleşmeleri
- Euroya dayalı vadeli işlem sözleşmeleri
Döviz vadeli işlem sözleşmeleri korunma, yatırım ve arbitraj amaçlı
kullanılabilir.
Döviz vadeli işlem sözleşmelerinde bir ABD Doları veya Euro’nun TL
cinsinden değeri virgülden sonra dört basamaklı olarak kote edilir.
Bir ABD Doları sözleşmesinin büyüklüğü 1.000 ABD Doları ve Euro
sözleşmesinin büyüklüğü 1.000 Euro’dur.
Sözleşmenin değeri sözleşmenin işlem gördüğü fiyatın 1.000 ile çarpılması
sonucu bulunur.
VOB’ta ABD Doları veya Euro’nun fiziken teslimatı söz konusu olmayacaktır.
Vade sonunda o günkü spot döviz kuru ile sözleşme fiyatı arasındaki fark kar
veya zarar olarak yatırımcıya yansıtılacaktır.
Sözleşme satın almış (uzun) taraflar vadeli fiyatların yükselmesi durumunda
kar, düşmesi durumunda zarar ederken; sözleşme satmış (kısa) taraflarsa
vadeli fiyatların düşmesi durumunda kar ve yükselmesi durumunda zarar
edecektir.
Bir adet TL/ABD Doları sözleşmesi satın almak veya satmak isteyen bir
yatırımcının işleminin gerçekleşmesi için hesabında 180 TL (başlangıç
teminatı) bulundurması gerekmektedir. Bu tutar, TL/Euro sözleşmesi için ise
240 TL’dir.
TL/ABD Doları sözleşmesinde bir pozisyonu olan bir yatırımcının teminat
hesabı bakiyesinin 135 TL (sürdürme teminatı) veya altına düşmesi halinde
yatırımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılır. Yatırımcıdan hesap bakiyesini
180 TL’ye çıkarması istenir.
TL/Euro sözleşmesinde bir pozisyonu olan bir yatırımcının teminat
hesabı bakiyesinin 180 TL (sürdürme teminatı) veya altına düşmesi halinde
yatırımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılır. Yatırımcıdan hesap bakiyesini
240 TL’ye çıkarması istenir.
Yatırımcılar, gün içinde elde ettikleri kar sebebiyle teminat hesabı bakiyelerinde
artış olduğunda her gün hesapların güncellenmesinin ardından teminat
hesaplarının başlangıç teminatı seviyesini aşan kısmını çekebilirler.
Endeks Vadeli İşlem Sözleşmeleri
VOB’da İMKB Endeksileri’ne dayalı iki tip vadeli işlem sözleşmesi işlem görmektedir. Bunlar:
- İMKB 100 Endeksi'ne dayalı vadeli işlem sözleşmeleri
- İMKB 30 Endeksi'ne dayalı vadeli işlem sözleşmeleri
Endeks vadeli işlem sözleşmeleri korunma, yatırım ve arbitraj amaçlı kullanılabilir.
Sözleşme büyüklüğü; İMKB 100 ve İMKB-30 ulusal hisse senedi fiyat endeksinin 1.000'e bölünmesinden sonra 100 TL ile
çarpılması sonucu bulunur
(İMKB-30 Endeksi /1.000)*100 TL
VOB’ta Endeks vadeli işlem sözleşmelerinden birini satın alan bir kişinin, o Endeksi oluşturan şirketlerin hisselerini
teslim alması veya sözleşme satan bir kişinin bu hisseleri teslim etmesi söz konusu değildir. Yatırımcıların sözleşmeyi
satın aldıkları veya sattıkları fiyatla pozisyonlarını kapattıkları tarihteki fiyat arasındaki fark hesaplarına kar veya
zarar olarak aktarılır. Sözleşme satın almış (uzun) taraflar vadeli fiyatların yükselmesi durumunda kar, düşmesi durumunda
zarar ederken; sözleşme satmış (kısa) taraflarsa vadeli fiyatların düşmesi durumunda kar ve yükselmesi durumunda zarar edecektir.
Bir adet İMKB 100 Endeksi sözleşmesi satın almak veya satmak isteyen bir yatırımcının işleminin gerçekleşmesi için hesabında
400 TL, bir adet İMKB 30 Endeksi sözleşmesi satın almak veya satmak isteyen bir yatırımcının işleminin gerçekleşmesi için
hesabında 500 TL (başlangıç teminatı) bulundurması gerekmektedir.
İMKB 100 Endeksi sözleşmesinde bir uzun veya bir kısa pozisyonu olan bir yatırımcının teminat hesabı bakiyesinin 300 TL
(sürdürme teminatı) veya altına düşmesi halinde yatırımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılır. Yatırımcının hesap bakiyesini
400 TL’ye çıkarması istenir.
İMKB 30 Endeksi sözleşmesinde bir uzun veya bir kısa pozisyonu olan bir yatırımcının teminat hesabı bakiyesinin 375 TL
(sürdürme teminatı) veya altına düşmesi halinde yatırımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılır. Yatırımcının hesap bakiyesini
500 TL’ye çıkarması istenir.
VOB’ta işlem görecek endeks vadeli işlem sözleşmeleri Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık vadeli olacaktır. Aynı anda
en yakın üç vadeye ait sözleşmeler işlem görecektir.
Emtia Vadeli İşlem Sözleşmeleri
VOB'ta işlem gören iki tip emtia vadeli işlem sözleşmesi vardır. Bunlar:
- Buğday vadeli işlem sözleşmeleri
- Pamuk vadeli işlem sözleşmeleri
Emtia vadeli işlem sözleşmeleri korunma, yatırım ve arbitraj amaçlı
kullanılabilir.
Buğday vadeli işlem sözleşmelerinde dayanak varlık “Anadolu kırmızı sert baz
kalite buğday”dır (Bezostaja-1, Doğu- 88, Gün- 91, Haymana- 79, İkizce- 96,
Karasu- 90, Lancer, Odeskaya- 51, Şahin). Pamuk vadeli işlem
sözleşmelerinde ise dayanak varlık “Ege Standart 1 baz kalite pamuk”tur.
Buğday vadeli işlem sözleşmelerinde 1 kg baz kalite buğdayın TL cinsinden
fiyatı virgülden sonra dört basamak halinde; pamuk vadeli işlem
sözleşmelerinde ise 1 kg baz kalite pamuğun TL cinsinden fiyatı virgülden
sonra üç basamaklı halinde kote edilir.
Bir buğday sözleşmesinin büyüklüğü 5.000 kg ve bir pamuk sözleşmesinin
büyüklüğü 1.000 kg’dır.
Buğday vadeli işlem sözleşmesinin değeri sözleşmenin işlem gördüğü fiyatın
5.000 ile çarpılması sonucu bulunur.
VOB’ta buğday veya pamuğun fiziken teslimatı söz konusu olmayacaktır.
Yatırımcılar, emtia alım satımını ilgili ürünün nakit ticaretinin gerçekleştiği
pazarlarda yapacaklar; vadeli piyasada ise elde ettikleri kar veya zarar teminat
hesaplarına yansıtılacaktır. Sözleşme satın almış (uzun) taraflar vadeli
fiyatların yükselmesi durumunda kar, düşmesi durumunda zarar ederken;
sözleşme satmış (kısa) taraflarsa vadeli fiyatların düşmesi durumunda kar ve
yükselmesi durumunda zarar edecektir.
Bir adet buğday veya pamuk vadeli işlem sözleşmesi satın almak veya satmak
isteyen bir yatırımcının işleminin gerçekleşmesi için hesabında 240 TL
(başlangıç teminatı) bulundurması gerekmektedir.
Buğday veya pamuk vadeli işlem sözleşmesinde bir uzun veya bir kısa
pozisyonu olan bir yatırımcının teminat hesabı bakiyesinin 180 TL (sürdürme
teminatı) veya altına düşmesi halinde yatırımcıya teminat tamamlama çağrısı
yapılır. Yatırımcının hesap bakiyesini 240 TL’ye çıkarması istenir.
Yatırımcılar, gün içinde elde ettikleri kar sebebiyle teminat hesabı bakiyelerinde
artış olduğunda her gün hesapların güncellenmesinin ardından teminat
hesaplarının başlangıç teminatı seviyesini aşan kısmını çekebilirler.
VOB’ta işlem görecek buğday vadeli işlem sözleşmeleri Mart, Mayıs, Temmuz,
Eylül, Aralık ve pamuk vadeli işlem sözleşmeleri Mart, Mayıs, Temmuz, Ekim
ve Aralık vadeli olacaktır.
Faiz Vadeli İşlem Sözleşmeleri
VOB'ta işlem gören üç tip faiz vadeli işlem sözleşmesi vardır. Bunlar:
- 91 Günlük Hazine Bonosuna dayalı vadeli işlem sözleşmeleri
- 365 Günlük Hazine Bonosuna dayalı vadeli işlem sözleşmeleri
- Gösterge Devlet İç Borçlanma Senetlerine dayalı vadeli işlem sözleşmeleri
Faiz vadeli işlem sözleşmeleri de diğer sözleşmelerde olduğu gibi korunma,
yatırım ve arbitraj amaçlı kullanılabilir.
VOB-G-DİBS faiz vadeli işlem sözleşmesinin dayanak varlığı piyasada “Gösterge DİBS” olarak
kabul edilen, işlem hacmi ve diğer kriterler göz önüne alınarak VOB tarafından belirlenen
iskontolu DİBS’lerdir. VOB-G-DİBS faiz vadeli işlem sözleşmesi piyasa katılımcılarına
faiz riskinin etkin yönetimi, daha az ilk yatırımla yatırım yapma olanağı,
vergi avantajı ve faizlerin yükselmesi durumunda da kazanç imkanı sunmaktadır.
Faiz vadeli işlem sözleşmelerin değeri
virgülden sonra üç basamaklı olarak kote edilir.
Sözleşmenin değeri sözleşmenin işlem gördüğü fiyatın 100 ile çarpılması
sonucu bulunur.
VOB’ta herhangi bir bononun fiziken teslimatı söz konusu olmayacaktır. Vadeli
piyasada elde ettikleri kar veya zarar teminat hesaplarına yansıtılacaktır.
Sözleşme satın almış (uzun) taraflar vadeli fiyatların yükselmesi durumunda
kar, düşmesi durumunda zarar ederken; sözleşme satmış (kısa) taraflarsa
vadeli fiyatların düşmesi durumunda kar ve yükselmesi durumunda zarar
edecektir.
Bir adet 365 günlük Hazine Bonosuna dayalı sözleşme satın almak veya
satmak isteyen bir yatırımcının işleminin gerçekleşmesi için hesabında 300
TL (başlangıç teminatı) bulundurması gerekirken, bu rakam 91 günlük
sözleşmede 200 TL’dir. Bir adet Gösterge DİBS sözleşme satın almak veya satmak
isteyen bir yatırımcının işleminin gerçekleşmesi için hesabında 300
TL (başlangıç teminatı) bulundurması gerekiyor.
365 günlük sözleşmede bir uzun veya bir kısa pozisyonu olan bir yatırımcının
teminat hesabı bakiyesinin 225 TL (sürdürme teminatı) veya altına düşmesi
halinde yatırımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılır. Yatırımcıdan hesap
bakiyesini 300 TL’ye çıkarması istenir. Yatırımcının uzun veya kısa pozisyonu
91 günlük sözleşmede teminat tamamlama çağrısı, teminat hesabı
bakiyesinin 150 TL’ye düşmesi halinde yapılır. Yatırımcıdan bakiyesini 200
TL’ye çıkarması istenir.
Gösterge DİBS sözleşmede bir uzun veya bir kısa pozisyonu olan bir yatırımcının
teminat hesabı bakiyesinin 225 TL (sürdürme teminatı) veya altına düşmesi
halinde yatırımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılır. Yatırımcıdan hesap
bakiyesini 300 TL’ye çıkarması istenir.
Yatırımcılar, gün içinde elde ettikleri kar sebebiyle teminat hesabı bakiyelerinde
artış olduğunda her gün hesapların güncellenmesinin ardından teminat
hesaplarının başlangıç teminatı seviyesini aşan kısmını çekebilirler.
Altın Vadeli İşlem Sözleşmeleri
VOB’ta işlem gören tek tip altın sözleşmesi vardır. Bir Altın sözleşmesinin büyüklüğü 100 gram 995/1000 saflıkta
rafine edilmiş külçe altındır.
Altın vadeli işlem sözleşmeleri korunma, yatırım ve arbitraj amaçlı kullanılabilir.
Altın vadeli işlem sözleşmelerinde 1 gram altının Türk Lirası cinsinden değeri virgülden sonra üç basamak halinde kote edilir.
VOB’ta altının fiziken teslimatı söz konusu olmayacaktır.Yatırımcıların sözleşmeyi satın aldıkları veya sattıkları fiyatla pozisyonlarını kapattıkları tarihteki fiyat arasındaki fark hesaplarına kar veya zarar olarak aktarılır. Sözleşme satın almış (uzun) taraflar vadeli fiyatların yükselmesi durumunda kar, düşmesi durumunda zarar ederken; sözleşme satmış (kısa) taraflarsa vadeli fiyatların düşmesi durumunda kar ve yükselmesi durumunda zarar edecektir.
Bir adet altın vadeli işlem sözleşmesi satın almak veya satmak isteyen bir yatırımcının işleminin gerçekleşmesi için hesabında 400 TL (başlangıç teminatı) bulundurması gerekmektedir.
Altın vadeli işlem sözleşmesinde bir uzun veya bir kısa pozisyonu olan bir yatırımcının teminat hesabı bakiyesinin 300 TL (sürdürme teminatı) veya altına düşmesi halinde yatırımcıya teminat tamamlama çağrısı yapılır. Yatırımcının hesap bakiyesini 400 TL’ye çıkarması istenir.
VOB’ta işlem görecek altın sözleşmeleri Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık vadeli olacaktır.
VOB Hakkında Merak Ettikleriniz
Sözleşme Nedir ?
Vadeli İşlem Sözleşmesi, belirli bir miktar, kalite ve koşullarla standartlaştırılmış
bir malın, menkul değerin, göstergenin ya da yabancı paranın, işlem anında o vadeli işlem
borsasında piyasa güçlerince belirlenen fiyattan, gelecekte belirli bir tarihte, yerde ve
koşullarda satın ve teslim alınmasını ve teslim edilmesini içeren yasal olarak bağlayıcı sözleşmedir.
İşlem Tipi Neyi İfade Eder ?
Pozisyon alınırken sözleşmeyi alan taraf uzun, satan tarafsa kısa pozisyon sahibi olarak tanımlanır.
- Bir sözleşmenin bir hesap tarafından alınması ve bir diğer hesap tarafından satılması bir açık pozisyon oluşturur. Açık pozisyon her sözleşmenin her vadesindeki toplam uzun veya toplam kısa pozisyondur.
- Yatırım amaçlı işlemlerde uzun taraf alınan sözleşmenin fiyatının yukarı gitmesini beklerken, kısa taraf fiyatın aşağı doğru gitmesini bekler
- Korunma amaçlı işlemlerde fiyatların aşağı veya yukarı gitmesi önemli değildir. Fiyat önceden zaten sabitlenmiştir (spot piyasadaki zarar veya kar, vadeli borsadaki kar veya zarar ile
birbirlerini eşitleyecek ve fiyat sabitlenecektir.)
Pozisyonların Kapatılması : Yatırımcı ister vade sonuna kadar bekler, isterse pozisyonunu
vadeye doğru herhangi bir gün oluşan fiyattan ters işlemle kapatabilir.
- Ters işlem, uzun pozisyonda olan hesabın aynı sözleşmenin aynı vadesinde kısa pozisyon alması veya kısa pozisyonda olan bir hesabın uzun pozisyon alması anlamındadır. Bu şekilde mevcut bir pozisyon vadeyi beklemeden kapatılabilir.
- Pozisyon kapatılmadıysa Borsa son işlem günü sonunda Borsa tarafından açıklanan vade sonu uzlaşma fiyatından kar ve zararları hesaplayarak pozisyonları kapatır.
Emir Süresi Nasıl Belirlenir ?
Emir girişinde emrin sistemde geçerli olacağı süreye ilişkin aşığıda yer alan üç seçenekten bir tanesinin seçilmesi gerekmektedir:
Günlük: Emir girildiği günde geçerlidir. Gün sonuna kadar eşleşemezse sistem tarafından otomatik olarak iptal edilir.
VOB'da Emir Süresi seçeneklerinde yer alan "Seanslık" ve "Günlük" emirler aynı işlevi görür.
İptal Edilene Kadar Geçerli: Emir girildiği seanstan itibaren iptal edilene kadar geçerlidir. Bu emir süresi seçildiğinde,emrin iptal edilmediği ve eşleşmediği durumda, emir sözleşmenin vade sonuna kadar geçerli olur ve vade sonunda sistem tarafından otomatik olarak iptal edilir.
Tarihli : Emir, sisteme girilen tarihe kadar geçerlidir. Belirtilen tarihe kadar eşleşmezse ya da iptal edilmezse, bu tarihte gün sonunda sistem tarafından otomatik olarak iptal edilir. Sistemde,sözleşmenin vade sonundan daha ileri bir tarih girilmesine izin verilmez.
Emir Tipi Nedir ?
Gerçekleşmeşse İptal Et: Girildiği anda, pasifte karşı tarafta bekleyen emirlerin
durumuna göre emrin tamamının gerçekleşmesi, aksi takdirde tamamının iptal edilmesi için
kullanılan emir türüdür.
Kalanı İptal Et: Girildiği anda, pasifte karşı tarafta bekleyen emirlerin
durumuna göre emrin tamamının gerçekleşmesi, aksi takdirde gerçekleşmeyen kısmının iptal
edilmesi için kullanılan emir türüdür.
Kalanı Pasife Yaz: Emrin girildiği anda tamamının gerçekleşmesi esas olmakla
birlikte, tamamının gerçekleşmemesi durumunda kalan miktarın maksimum emir miktarına kadarlık
kısmının, emrin yöntemine göre limit fiyatından ya da gerçekleştiği son fiyat üzerinden pasife
limit emir olarak yazılması için kullanılan emir türüdür.
Şarta Bağlı : Bu emir türü, emri giren tarafından ilgili sözleşme için belirlenen
fiyattan (aktivasyon fiyatı) ya da alış emirleri için daha yüksek ve satış emirleri için daha
düşük fiyatlardan Borsada işlem olması durumunda, emrin sistemde aktif hale gelmesi amacıyla
kullanılır. Şarta bağlı emir türünün kullanılması durumunda, emrin fiyat giriş yönteminin yanı
sıra aktivasyon fiyatının belirtilmesi de zorunludur.
Fiyat Tipi Nedir ?
Piyasa-En iyi fiyat: Piyasa yöntemi seçildiğinde ekranda oluşan en iyi fiyat
seçeneğinin işaretlenmesi durumunda emir sadece piyasada o anda bekleyen en iyi fiyat
seviyesindeki emirlerle eşleşir.
Kapanış Fiyatlı: Gün sonunda hesaplanan uzlaşma fiyatı üzerinden işlem
gerçekleştirmek amacıyla kullanılan emir yöntemidir. Uzlaşma fiyatı hesaplandıktan sonra
kapanış fiyatından emirler karşı tarafta bekleyen kapanış fiyatından emirlerle eşleşir.
Alış ve satış tarafında bekleyen kapanış fiyatından emirler eşleştikten sonra kalan
kapanış fiyatından emirler uzlaşma fiyatını karşılayan normal seans emirleri ile eşleşir.
Kapanış Fiyatından emirler sadece kalanı pasife yaz emir türü ve seans emir süresi
kullanılarak sisteme gönderilebilir.
Limitli: Belirlenen limit fiyat seviyesine kadar işlem gerçekleştirmek
için kullanılan emir yöntemidir. Bu yöntem kullanıldığında fiyat girilmesi zorunludur.
Piyasa: Emrin girildiği anda ilgili sözleşmede piyasada bulunan en
iyi fiyatlı emirden başlayarak emrin karşılanması amacıyla kullanılan emir yöntemidir.